Dnia 17.05.2018 roku wybrani przedstawiciele klasy 3c (Magdalena Kur, Klaudia Pulczyn oraz Daniel Kopeć) wraz z Panią Profesor Ewą Skrońc-Bielak oaz Panem Profesorem Tomaszem Żelechowskim uczestniczyli w wykładzie pt.: „Rola i etos polskiej inteligencji. Historia i współczesność” prowadzonym przez Doc. dr Annę Rosner, wykładowcę MISH, współpracującą z Uniwersytetem Warszawskim. Zajęcia były prowadzone w jednym z wydziałów UW- Artes Liberales przy ul. Prostej 69. Podczas prezentacji dowiedzieliśmy się kilku ciekawych i istotnych rzeczy przydatnych do matury, którymi chcielibyśmy się z Państwem podzielić.

Temat: Etos i rola inteligencji w kulturze polskiej

  • Elita - kategoria osób znajdujących się najwyżej w hierarchii społecznej, pod jakimś względem wyróżnionych z ogółu społeczeństwa.

  • Inteligencja-określenie warstwy społecznej, żyjącej z pracy umysłu, wykształconej ostatecznie w XIX wieku głównie ze zubożałej szlachty, ale również ze stanu mieszczańskiego, rzadziej bogatego chłopstwa i podupadłej arystokracji.

  • Inteligencja tworzyła tkankę społeczną, intelektualną, oświatową, obyczajową, materialną bez której naród nie mógłby żyć samodzielnie i ukonstytuować się w państwo.

  • XIX wiek

  • Klęska powstania listopadowego miała przełomowe znaczenie w historii polskiej inteligencji.

  • Do 1830 roku: ideał spokojnego życia, w którym łączy się pracę dla kraju, lojalność wobec władzy z dążeniem do osobistego szczęścia.

  • Od 1831: Ideał poświęcenia, misji ratowania narodu kosztem osobistego życia.

  • Społeczna sytuacja inteligencji na ziemiach polskich:

  • brak impulsów rozwojowych , cały czas dominuje szlachta

  • powoli powstaje „klasa umysłowa”: urzędnicy, prawnicy, lekarze, inżynierowie, guwernerzy.

    Cele, do których dążyła inteligencja pod koniec XIX w:

  • Zachowanie tożsamości narodowej

  • podniesienie poziomu oświaty, wiedzy, kultury wśród różnych grup społecznych

  • ODZYSKANIE NIEPODLEGŁOŚCI

  • I wojna światowa:

  • Dla inteligencji:

  • moment triumfu - pewność odzyskania niepodległości

  • konieczność mobilizowania społeczeństwa

  • Pewność, że jej powinna przypaść najważniejsza rola w tworzeniu państwa

  • Powroty z emigracji:

  • Kilkuset profesorów i pracowników nauki wraca do Polski, chcąc uczestniczyć w odbudowaniu państwa (np. Narutowicz, Mościcki). Państwo oferuje inteligencji wsparcie finansowe, kariery uniwersyteckie, stypendia, niezależne stowarzyszenia ( Uczelnie wyższe: Warszawa, Kraków, Wilno, Lwów, Poznań, Lublin).

  • Aktywność intelektualna :

  • Literatura: Maria Dąbrowska, Witold Gombrowicz, Bruno Jasieński, Jarosław Iwaszkiewicz, Maria Kuncewiczowa, Jan Lechoń, Bolesław Leśmian, Józef Mackiewicz, Zofia Nałkowska, Maria Pawlikowska- Jasnorzewska, Bruno Schulz, Antoni Słonimski, Julian Tuwim, Stefan Żeromski, Tadeusz Boy- Żeliński.

  • Sztuka: Tytus Czyżewski, August Zamoyski, Witkacy, Władysław Strzemiński.

  • Czasopisma: „Wiadomości literackie”.

  • Przemiany:

  • Inteligencja staje się warstwą kulturową i opiniotwórczą, ucieleśniającą sen o wolnym, własnym państwie;

  • Zwiększa się liczba wykształconych, wyspecjalizowanych fachowców;

  • Rozwój szkolnictwa wszystkich szczebli.

  • Ponadto warto zapoznać się z takimi utworami jak :

„Kto zabił Baczyńskiego” Krystyny Lars

Naganiali go latami
Mickiewicz - heksametrem polskim
Słowacki - dramatem o żołnierzu, który mdleje
z karabinem w ręku u drzwi cesarza
naganiali go ciszą, wołaniem, gormami
zaszczepiali pod sercem słodki głód krwi
głaskali po głowie Litwą-Ojczyzną-Moją
wabili warkoczem Balladyny, kusili,
groźnie potrząsali lwią grzywą
przymilali się
szeptali namiętnie przed północą
pohukiwali puszczykami wersów
kołysali w Arce Przymierza
syczeli: "Nie pisz. Odłóż pióro
Bądź wierny. Idź."

No i teraz mają
Na kupie dymiących cegieł
w Pałacu Blanka
leży chłopiec
z przestrzeloną głową.

„Jeżeli porcelana to wyłącznie taka” Stanisław Barańczak

Jeżeli porcelana to wyłącznie taka
Której nie żal pod butem tragarza lub gąsienicą czołgu,
Jeżeli fotel, to niezbyt wygodny, tak aby
Nie było przykro podnieść się i odejść;
Jeżeli odzież, to tyle, ile można unieść w walizce,
Jeżeli książki, to te, które można unieść w pamięci,
Jeżeli plany, to takie, by można o nich zapomnieć
gdy nadejdzie czas następnej przeprowadzki
na inna ulicę, kontynent, etap dziejowy
lub świat

Kto ci powiedział, że wolno się przyzwyczajać?
Kto ci powiedział, że cokolwiek jest na zawsze?
Czy nikt ci nie powiedział, że nie będziesz nigdy
w świecie
czuł się jak u siebie w domu?

„Okularnicy” Agnieszki Osieckiej

Między nami po ulicy,
pojedynczo i grupkami,
snują się okularnicy ze skryptami.
I z książkami,
z notatkami,
z papierami, kompleksami.
Itp., itd.,
itp., itd.,
itd.

Uszy mają odmrożone,
nosy w szalik otulone,
spodnie mają zeszłoroczne,
miny mroczne.
Taki dzieckiem się nie zajmie,
tylko myśli o Einsteinie.
Itp., itd.,
itp., itd.,
itd.

Gnieżdżą się w akademiku,
mają każdy po czajniku.
I nie dla nich de volaje,
i Paryże, i Szanghaje.
I nie dla nich baju bach,
ani lala, ani buba.
Itp., itd.,
itd.

Tylko czasem przy tablicy,
wiosną jakiś okularnik,
skradnie swej okularnicy pocałunek.
Wtem okular zajdzie mgłą,
przemarznięte dłonie drżą.
Potem razem w bibliotece,
i w stołówce, i w kolejce.
Itp., itd.,
itd.

Wymęczeni, wychudzeni,
z dyplomami już w kieszeni,
odpływają pociągami,
potem żenią się z żonami.
Potem wiążą koniec z końcem
za te polskie dwa tysiące.
Itp., itd.,
itd.

Całą wypowiedź chciałabym podsumować cytatem z „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego: „ Co się męczyć? W jakim celu? Trza być w butach na weselu!”

Zarówno do krytyki, jak i poszukiwania odpowiedzi jest zdolna grupa ludzi, którzy własny interes, zdobycie majątku i zbudowanie kariery stawiają na dalszym planie. Klasa społeczna, która nie chce znaleźć swojego miejsca w panującej rzeczywistości, tylko ją zmienić.

Zmiana jest wpisana w etos.

INTELIGENCJO, KTO, JEŚLI NIE TY???

Bibliografia:

Prezentacja Pani Doc. dr Anny Rosner oraz wikipedia

Koło Dziennikarskie: Klaudia Pulczyn, klasa III c

  Osiągnięcia Szkoły

Certyfikat Varsavianistyczna Szkoła

  Certyfikat Szkoła Bez Przemocy

 

 

 

 

 

 

 

  ZSG Liderem Varsavianistycznej Szkoły